Αυτό το κομμάτι γης ήταν κάποτε ενωμένο με τον Κορμό της Ασίας. Εκείνον τον μακρινό γεωλογικό αιώνα - πριν από τον άνθρωπο - είχε πυκνή βλάστηση με τεράστια δέντρα και μεγάλα προϊστορικά ζώα. Ίχνη από ελέφαντα και πανύψηλες σεγκόβιες εκθέτει το Μουσείο στο Σίγρι και περιγράφει την εικόνα εκείνης της εποχής.

Το νησί κατοικήθηκε τουλάχιστον από το 4000 π.Χ.. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα της Θέρμης που καλύπτουν την περίοδο από την πρώιμη εποχή του χαλκού μέχρι το 1200 π.Χ.

Οι Πελασγοί (μελαμψοί) αναφέρονται ως πρώτοι κάτοικοι του νησιού. Η Σαπφώ κατάγεται από Πελασγική οικογένεια και είναι μελαχρινή, ενώ η κόρη της, η Κλείς, είναι ξανθιά γιατί ο σύζυγος της Σαπφούς ήταν ένας ξανθός Αχαιός έμπορος από την Άνδρο. Το όνομα Λέσβος είναι μάλλον Πελασγική λέξη. Το νησί ονομάζεται και Πελασγία, Λασία (δασώδης), Ιμερτη (ποθητή). Ο ήρωας Λέσβος έρχεται στο νησί και παντρεύεται την Μήθυμνα, κόρη του βασιλιά Μάκαρα.

Στα ομηρικά έπη η Λέσβος είναι η Μακαρία (ευτυχής). Οι Αχαιοί εμπλέκονται σε περιφερειακές επιχειρήσεις στην Λέσβο και ο Αχιλλέας σε μια ερωτική ιστορία με την Πεισιδίκη, την κόρη του βασιλιά της Μήθυμνας.

Τους αιώνες των μεγάλων αναταραχών στην περιοχή, μετά την καταστροφή της Τροίας, ήρθαν στην Λέσβο άποικοι από την Κεντρική Ελλάδα, κυρίως Αιολείς (ορμητικοί). Η Λέσβος αναπτύσσεται.

Τον 7ο π.Χ. αιώνα καταργείται η βασιλεία και το πολίτευμα είναι αριστοκρατικό. Εξέχουσα προσωπικότητα της εποχής είναι ο Πιττακός, ένας από τους Επτά Σοφούς. Είναι η εποχή της μεγάλης πολιτιστικής ανάπτυξης. Τέρπανδρος, Σαπφώ, Αλκαίος, Αριών είναι η μεγάλη προσφορά της Λέσβου στον Ελληνικό πολιτισμό. Φυσικά δεν λείπουν και τα Καλλιστεία κάθε χρόνο στον περίβολο του Ναού.

Στην κλασική εποχή η Λέσβος, αρχικά σύμμαχος των Αθηναίων, εμπλέκεται στην δίνη του Πελοποννησιακού πολέμου. Στην εξουσία εναλλάσσονται Δημοκρατικοί και Ολιγαρχικοί. Την εποχή αυτήν ο Ελλάνικος είναι ένας πολύ σημαντικός ιστορικός και ο Θεόφραστος ο "πατέρας" της βοτανικής.

Κατακτάται από τους Πέρσες, ελευθερώνεται από τους Μακεδόνες, προσχωρεί στην Ρωμαϊκή κυριαρχία, και παρά τις όσες περιπέτειες είναι ένα σημαντικό νησί με ιδιαίτερες ομορφιές, πλούτο και πολιτισμό.

Το λαμπρό θέατρο της Μυτιλήνης, χωρητικότητας περίπου 10.000 θεατών αντέγραψε και κατασκεύασε στη Ρώμη ο Πομπήιος το 55 π.Χ.

Παρακμάζει μαζί με το τέλος του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού.

Στους Βυζαντινούς αιώνες η Λέσβος δεν φτάνει ποτέ την αίγλη της αρχαιότητας. Ακολουθεί μια ταραγμένη εποχή με συνεχείς επιδρομές και καταστροφές. Η φλόγα του πολιτισμού τρεμοσβήνει, αλλά ο Χριστιανισμός αφήνει στο νησί αξιόλογα δείγματα. Το Βυζάντιο παραχωρεί την Λέσβο στους Γενοβέζους και τελικά το 1462 κατακτάται οριστικά από τους Τούρκους. Μετά από πενήντα περίπου χρόνια τα πράγματα μπαίνουν σε μια τάξη και αρχίζει πάλι η ανάπτυξη του νησιού. Παρά την σκληρότητα του καθεστώτος οι συνθήκες βελτιώνονται, χτίζονται ναοί και μοναστήρια και ήδη πριν από την απελευθέρωση το 1912, ο ελληνικός πολιτισμός έχει συνδεθεί με την ιστορία του. Νέα αναταραχή με τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο, την Μικρασιατική καταστροφή και την εγκατάσταση των προσφύγων και τελευταία περιπέτεια ο Β' παγκόσμιος πόλεμος που έληξε στην Λέσβο το 1944.